topmenu

 

სვანეთი

<უკან დაბრუნება

სვანეთში დღემდე შემორჩენილია X-XIII საუკუნეების 70-ზე მეტი ეკლესია, საკულტო ნაგებობა და 240 კოშკი. თუმცა სალოცავები და ბაზილიკური ტიპის ტაძრები სვანეთის სოფლებში გაცილებით მეტი რაოდენობითაა, ვიდრე ცნობილია.

სულ ზემო სვანეთში 13 თემი იყო:

  • სადადეშქელიანო: ეცერი, ფარი, ლახამულა, ცხუმარი;
  • თავისუფალი სვანეთი: ლატალი, ლენჯერი, მესტია, მულახი, წვირმი, იფარი, კალა, უშგული;

1. ბეჩოს თემი - თემი ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, აერთიანებს 13 სოფელს: დოლასვიფი, ბაგვდანარი, გალაში, დოლი, მაზერი, ლანხვრი, ნაშთქოლი, ტვებიში, უშხვანარი, ქართვანი, ცხეკვანი, ჭკიდანარი, ჭოხულდი.

2. ეცერის თემი - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. სოფლები: ბარი, გვალდერი, ჰებუდი, ისკარი, კალაში, ლადრერი, ლანტელი, ლაშხრერი, უსგვირი, უღვალი, ფხუტრერი, ქურაში, ცალანარი, ჭელირი. თემის ცენტრია სოფელი ისკარი.

3. იდლიანის თემი - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: იდლიანი, ლებურცხილა, ნაშიხვი, ჭალე. თემის ცენტრია სოფელი იდლიანი.

4. იფარის თემი - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ადიში, ბოგრეში, ზეგანი, ნაკიფარი. თემის ცენტრია სოფელი ბოგრეში.

5. კალის თემი - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. შედგება 8 სოფლისგან: აგრაი, დავბერი, ვიჩნაში, იფრარი, ლალხორალი, ლასკრალი, ხალდე, ხე. თემის ცენტრია სოფელი ლალხორალი.

6. ლატალის თემი - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: იენაში, იფხი, კვანჭიანარი, ლახუშდი, ლაჰილი, ლელბაგი, ლეშუკვი, მაცხვარიში, ნანყვამ-ზაგრალი, სიდიანარი, შყალერი. თემის ცენტრია სოფელი იენაში.

7. ლახამულის თემი - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში, რომლის შემადგენლობაში შედის სოფლები: გენწვიში, დიზი, ლახამულა, ნოდაში, ნოღარი-კეცლანი, ქვედა იფარი, ყაზაყი, შდიხირი, ხელრა, ჰამაში-თოთოლეში. თემის ცენტრია სოფელი ლახამულა.

8. ლენჯერის თემი - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: კაერი, ლაშთხვერი, ლემსია, ნესგუნი, სოლი, ქაშვეთი, ჰეშკილი. თემის ცენტრია სოფელი ლემსია.

9. მულახი - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. შედგება 11 სოფლისგან: ჭოლაში (თემის ცენტრი), არცხელი, ზარდლაში, ლახირი, მაჯვდიერი, მურშკელი, ჟაბეში, ჟამუში, ღვებრა, ჩვაბიანი, ცალდაში. მულახთან ახლოს მდებარეობს კურორტი თეთნულდი.

10. ნაკრის თემი - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ანილი, თავრალი, კვიცანი, კიჩხულდაში, ლაშხრაში, ლაწომბა, ლენკვაში, ნაკრა, ჩუბარი, ცალერი, ხერხვაში. თემის ცენტრია სოფელი ნაკრა.

11. უშგული - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. შედგება 4 სოფლისგან: ჟიბიანი, ჩვიბიანი, მურყმელი, ჩაჟაში (თემის ცენტრი).

12. ფარის თემი - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში, რომლის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ზაგარი, ზედა ლუჰა, კაცხი, ლამხერი, ლაყვრი, სვიფი, ფალედი, ფარი, ქვედა ლუჰა, ღეშდერი, ყვანა, ხოსრარი. თემის ცენტრია სოფელი ფარი.

13. ცხუმარის თემი - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში, რომლის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ლაბსყალდი, ლეზგარა, მაგარდელი, სვიფი, ტვიბერი, ღვებალდი. თემის ცენტრია სოფელი სვიფი.

14. წვირმის თემი - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ასკარტი, აცი, იელი, ჩობანი, წვირმი. თემის ცენტრია სოფელი წვირმი.

15. ჭუბერის თემი - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: დევრა, ზემო მარღი, ლარილარი, ლახამი, ლეკულმახი, ლეწფერი, სგურიში, ტიტა, ქვემო მარღი, ყარი. თემის ცენტრია სოფელი ქვემო მარღი.

16. ხაიშის თემი - თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი ხაიში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ბარჯაში, გაღმა ხაიში, ზედა ვედი, ზედა წვირმინდი, ზედა ხაიში, ზემო ვედი, თოთანი, ლახანი, ლუხი, მუხაშურა, ნაკი, ნალქორვალი, ნანყბული, სკორძეთი, ტობარი, ქედანი, ქვედა ვედი, ქვედა წვირმინდი, შგედი, ციცხვარი, ჭერი, ხაიში, ჯორკვალი, ლალხორალი

 

ქვემო სვანეთი შეიცადა სულ სამ თემს: ლენტეხისა, ჩოლურისა და ლაშხეთისა:

  • ლენტეხის თემის სოფლები: ლენტეხი, ფაყი, ლექსურა, გულიდა;
  • ჩოლოურის თემის სოფლები: საყდარი, ზემო ჭველიერი, მამი, თეკალი;
  • ლაშხეთის თემის სოფლები: სასაში, ჯახუნდერი, ჩუკული, ჩიხარეში, მახაში, დაბიში, ახაშენი, მელე, ნაცული, ხერია, შგედი, მარგვიში, ღობი, ლამზაგორი.

ისტორიულ სვანეთში შედიოდა აგრეთვე კოდორის ხეობა, სადაც სვანები XIX საუკუნეში დასახლდნენ, თუმცა სვანები აქ ანტიკურ ხანაშიც ცხოვრობდნენ. ბერძნული წყაროები კოდორის ხეობაში მცხოვრებლებს მისიმიელების სახელით მოიხსენიებდნენ, რაც სვანური თვითდასახელება „მუშუანის“ თარგმანია. თანამედროვე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით ზემო სვანეთი შედის სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ქვემო სვანეთი - რაჭა-ლეჩხუმის და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, კოდორის ხეობა - აჟარის მუნიციპალიტეტში.

მესტია და მესტიის ისტორიული ძეგლები:

მესტია ქართული ხუროთმოძღვრებისა და ეთნოგრაფიის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნავი ძეგლია. აქ კარგადაა შემონახული შუა საუკუნეების საერო, საკულტო და თავდაცვითი ნაგებობები. საკულტო ნაგებობათაგან აღსანიშნავია: მაცხოვრის (მაცხვარიშ) ქვით ნაგები ორსართულიანი ეკლესია (XIII-XIV სს.), რომლის კედლებსაც მაღალოსტატურად მოხატული ფრესკები ამკობს; ღვთისმშობლის (ლამარია) ეკლესია (განვითარებული შუა საუკუნეები) მოხატულობითა და წარწერეით; სეტის მთავარანგელოზთა (თარნგზელ) და ფუსტის ეკლესიები. შემონახულია აგრეთვე სვანური სახლ-სიმაგრეები - გალავნით შემოზღუდული ერთიანი კომპლექსი, რომელშიც შედის კოშკი, მასზე მიდგმული სახოვრებელი (მაჩუბი) და სამეურნეო დანიშნულების სხვა შენობები.

  1. სოფლის განაშენიანება დაბა მესტია, უბანი ლაღამი (Part of Mestia, Laghami.)
  2. ზაარგაში უძველესი სპილენის მაღარო
  3. მაცხოვრის ეკლესია „მაცხვარ“ დაბა მესტია, უბანი ლაღამი,
  4. ლაღამის მაცხოვრის ფერისცვალების ტაძარი (ლაღამის მაცხოვრის ფერისცვალების ტაძარი საკონტაქტო პირი რევაზ ხოჯელანი 595 69 14 35)
  5. დარბაზ-მაჩუბი (№17) დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  6. კოშკი - დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  7. დარბაზ-მაჩუბი (№19) დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  8. კოშკი (43°03′11″N 42°44′25″E) დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  9. ხერგიანების კოშკი (№1) (43°03′11″N 42°44′25″E) დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  10. დარბაზ-მაჩუბი (№5) დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  11. დარბაზ-მაჩუბი (№7) დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  12. იოსელიანების კოშკი (№8) დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  13. გერმანე ხოჯელიანის კოშკი (№9) დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  14. გერმანე ხოჯელიანის გუბანდი-გვემი (№10) დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  15. ნოდარ გვარლიანის კოშკი (№16) დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  16. ბიძინა ბარლიანის სახლის კომპლექსი დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  17. დარბაზ-მაჩუბი (№18) დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  18. კოშკი დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  19. დარბაზ-მაჩუბი (№19) დაბა მესტია, უბანი ლაღამი
  20. უბნის განაშენიანება დაბა მესტია, უბანი ლანჩვალი (Part of Mestia, Lanchvali)
  21. ლანჩვალის მთავარანგელოზის ეკლესია „თარინგზელ“ (43°02′56″N 42°43′52″E) დაბა მესტია, უბანი ლანჩვალი (საკონტაქტო პირი მურად მარგიანი 599 28 63 96)
  22. ფალიანების კოშკი (№1) დაბა მესტია, უბანი ლანჩვალი
  23. დარბაზ-მაჩუბი (№19)(№3) (№9) (№10) დაბა მესტია, უბანი ლანჩვალი
  24. გრიგოლ რატიანის კოშკი (№4) დაბა მესტია, უბანი ლანჩვალი
  25. ალექსანდრე რატიანის კოშკი (№5) მესტია
  26. შოთა ნიგურიანის სახლის კომპლექსი (№7) დაბა მესტია, უბანი ლანჩვალი
  27. უბნის განაშენიანება დაბა მესტია, უბანი ლეხთაგი Part of Mestia, Lekhtagi
  28. ღვთისმშობლის ეკლესია „ლამარია“ დაბა მესტია, უბანი ლეხთაგი Lamaria of Lekhtagi
  29. ლეხთაგის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი (მესტიაში ჩართოლანების უბანი) (ტაძრის საკონტაქტო პირი მამა გიორგი 599 92 23 02)
  30. კოშკი (№11) დაბა მესტია, უბანი ლეხთაგი
  31. გუბანდი დაბა მესტია, უბანი ლეხთაგი
  32. უბნის განაშენიანება დაბა მესტია, უბანი სეტი
  33. მთავარანგელოზის ეკლესია „თარინგზელ“ დაბა მესტია, უბანი სეტი
  34. ღვთაების ეკლესია „ფუსდ“ დაბა მესტია, უბანი სეტი
  35. წმ. გიორგის ეკლესია „ჯგრაგ“ დაბა მესტია, უბანი სეტი (სეტის წმ. გიორგის ტაძარი საკონტაქტო პირი მევლუდ მჭედლიანი 595 38 46 44)
  36. დარბაზ-მაჩუბი (№ 12) დაბა მესტია, უბანი სეტი
  37. გოგი მუშკუდიანის კოშკი (№13) დაბა მესტია, უბანი სეტი
  38. იასონ ნიგურიანის კოშკი (№15) დაბა მესტია, უბანი სეტი
  39. ვალერი ფალიანის კოშკი (№15) დაბა მესტია, უბანი სეტი
  40. დევაგ გტშუოტაგტს კოშკი (№15) დაბა მესტია, უბანი სეტი
  41. აბი დევდარიანის კოშკი (№17) დაბა მესტია, უბანი სეტი
  42. ალექსი ჯაფარიძის კოშკი (№18) დაბა მესტია, უბანი სეტი
  43. ჯაფარიძეების კოშკი (№19) დაბა მესტია, უბანი სეტი
  44. ფარჯიანების კოშკი

1. ბეჩოს თემი

- თემი ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, აერთიანებს 13 სოფელს: დოლასვიფი, ბაგვდანარი, გალაში, დოლი, მაზერი, ლანხვრი, ნაშთქოლი, ტვებიში, უშხვანარი, ქართვანი, ცხეკვანი, ჭკიდანარი, ჭოხულდი.

სოფ. ბაგვდანარი: წმ.გაბრიელის ეკლესია, ნასოფლ. გული მდ. გულიჭალის ხეობაში, წმ.გიორგის ეკლესია „ჯგრაგ“, ეკლესია „სვიფი“ (ღვიბრაშენი)

სოფ. დოლი: ღვთაების ეკლესია, „ფუსდალი“, წმ.გიორგის ეკლესია "ჯგრაგ“ ჩრდილოეთით 0,5 კმ., კოშკი.

სოფ. მაზერი: წმ.გიორგის ეკლესია „შ ხრაიგრაგ“ სოფლიდან ჩრდ. 1,5 კმ., დადეშქელიანების 2 კოშკი.

სოფ. ნაშთქოლი: სოფლის განაშენიანება, ქიშვარდი წერედიანის კოშკი (№3), დარბაზ-მაჩუბი (№2), კოშკი, კოლა (ასლამაზ) ცინდელიანის კოშკი (№6), დადეშქელიანების ციხე-დარბაზი „ნამურყვამი“.

სოფ. უშხვანარი: წმ.მარიამის ეკლესია „ლამარია“ სასაფლაოზე, გრიგოლ კვიციანის კოშკი, ვახტანგ შამფრიანის დარბაზ-მაჩუბი.

სოფ. ჭოხულდი: მაცხოვრის ეკლესია (ეროვნული კატეგორიის, 43°04′06″N 42°36′32″E - საკონტაქტო პირი ლიზა კვიციანი, ტელეფონი არ აქვს, ტაძრის პირდაპირ ცხოვრობს), კვიციანების კოშკი.

 

2. ეცერის თემი

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრია სოფელი ისკარი. სოფლები: ბარი, გვალდერი, ჰებუდი, ისკარი, კალაში, ლადრერი, ლანტელი, ლაშხრერი, უსგვირი, უღვალი, ფხუტრერი, ქურაში, ცალანარი, ჭელირი.

სოფ. ბარი: საცხოვრებელ-თავდაცვითი კომპლექსი - ჩრდილო-დასავლეთით 0,5 კმ, კოშკი, გალავანი და სხვა ნაგებობათა ნანგრევები, „ჯაგრაგლე-კოელეში“, ჭოროხის დასახლება, ილამაზ გურჩიანის ჭარ-სვანირი.

სოფ. ქურაში: ქურაშის წმ.გიორგის ტაძარი - "ჯგრაგ" (ვახტანგ ხორგუანი 599 74 46 63, 599 40 55 68)

სოფ. კალაში: მაცხოვრის ეკლესია „მაცხვარ“ სამხრეთ-დასავლეთით 0,5 კმ, მურღვლიანების 3 კოშკი, ჩარკვიანების საგვარეულო კოშკი, კოშკი „ხატის ცხოველი"

სოფ. ლანტელი: მიხო კატშანის კოშკი.

სოფ. უღვალი: წმ.გიორგის ეკლესია „ჯგრაგ“ (საკონტაქტო პირი რამაზ უმფრიანი 598 27 22 17)

სოფ. ფხუტრერი: მთავარანგელოზის ეკლესია „თარინგზელ“ (ფხოტრერის მთავარაგნელოზთა ტაძარი საკონტაქტო პირი გურამ ქანცლიანი 0790 12 95 80, 596 12 05 80)

სოფ. ცალანარი: "ჯგრაგ-ჩანი“ სასაფლაოზე

სოფ. ეცერი: გურამ ფილფანის კოშკი.

სოფ. ჰებუთი: მაცხოვრის ეკლესია

 

3. იდლიანის თემი

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრია სოფელი იდლიანი. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: იდლიანი, ლებურცხილა, ნაშიხვი, ჭალე.

 

4. იფარის თემი

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრია სოფელი ბოგრეში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ადიში, ბოგრეში, ზეგანი, ნაკიფარი.

სოფ. ადიში: ჰადიშის წმ. გიორგის ტაძარი, ჰადიშის მაცხოვრის ტაძარი (საკონტაქტო პირი ომარ ქალდანი 0790 78 71 55)

სოფ. ნაკიფარი: ნაკიფარის წმ. გიორგის ტაძარი (საკონტაქტო პირი ია ჯაფარიძე 595 47 81 84)

სოფ. ბოგრეში: სოფლის განაშენიანება, წმ.მარიამის ეკლესია „ლამარია“, კოშკი მდინარე ენგურის კალაპოტში სამხრეთ-აღმოსავლეთით 1 კმ-ში, დარბაზ-მაჩუბი (№5) და კოშკი, სოლომონ გულბანის კოშკი (№5).

სოფ. ზეგანი:

სოფლის განაშენიანება უბანი ლექვაუბანი, ღვთისმშობლის ეკლესია „ლამარია“ უბანი ლექვაუბანი, სასაფლაოზე, დარბაზ-მაჩუბები (№7), (№8) და კოშკები უბანი ლექვაუბანი,

სოფლის განაშენიანება უბანი ლეჟაუბანი, დარბაზ-მაჩუბი (№7), (№5) და კოშკები უბანი ლეჟაუბანი,

სოფლის განაშენიანება უბანი კრში და ლესულანი, შალვა პირველის კოშკი (№1) უბანი კრში,

 

5. კალის თემი

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრია სოფელი ლალხორალი. შედგება 8 სოფლისგან: აგრაი, დავბერი,  ვიჩნაში, იფრარი, ლალხორალი, ლასკრალი, ხალდე, ხე.

სოფ. დავბერი: მარგველიანების კოშკი,  „ლამარია“, „ფუსდი“,

სოფ. ვიჩნაში: სოფლის განაშენიანება, დარბაზ-მაჩუბი, კოშკი

სოფ. იფრარი: სოფლის განაშენიანება, გურამ ფილფანის კოშკი, მთავარანგელოზის ეკლესია „თარინგზელ“ სასაფლაოზე, იფრალის მთავარანგელოზთა ტაძარი (საკონტაქტო პირი უჩა მარგველანი 0790 57 47 83, 595 55 74 70, 598 93 29 07, 591 15 44 13), მარგვლიანების კოშკი „ბესილუშა“.

სოფ. ხე: სოფლის განაშენიანება, 42°56′17″N 42°54′26″E, წმ. კვირიკეს და ივლიტას ეკლესია „ლაგვირკა“ სამხრ.დასავლეთით მთის კონცხი (კალას კვირიკე და ივლიტას ტაძრის საკონტაქტო პირი რიჩარდ გირგვლიანი 599 21 36 08), გალავანი სამხრ.დასავლეთით მთის კონცხი, სხვა ნაგებობანი სამხრ.დასავლეთით მთის კონცხი, ეკლესია წმ. ბარბალე სოფლის ცენტრში სასაფლაოზე (საკონტაქტო პირი რაულ გულბანი 0790 71 29 90, 599 71 29 90), ილია გულბანის კოშკი.

სოფ. ხალდე: სოფლის განაშენიანება, მაცხოვრის ეკლესია „მაცხვარ“ სასაფლაო.

 

6. ლატალის თემი

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრია სოფელი იენაში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: იენაში, იფხი, კვანჭიანარი, ლახუშდი, ლაჰილი, ლელბაგი, ლეშუკვი, მაცხვარიში, ნანყვამ-ზაგრალი, სიდიანარი, შყალერი.

სოფ. იენაში: სოფლის განაშენიანება, იოანე წინასწარმეტყველის ეკლესია „იან“ 43°00′49″N 42°38′11″E (საკონტაქტო პირი ამირან ფარჯიანი 599 32 12 54), გივი დარჯანის კოშკი, მისდონ დარჯანის კოშკი, <ბორის დარჯანის კოშკი, ანტონ გვიჩიანის კოშკი, ბეყაი წერედიანის კოშკი, წერედიანების კოშკი, ნინია წერედიანის კოშკი,  ბარუ ფარჯიანის კოშკი - უბანი ლეშგვანი, ბექაი ფარჯიანის კოშკი - უბანი ლეშგვანი, ფარჯიანების კოშკი - უბანი ლეშგვანი.

სოფ. იფხი: სოფლის განაშენიანება, ეკლესია წმ.გიორგის „ჯგრაგ“ (ეროვნული კატეგ.43°00′53″N 42°37′09″E) სამხ.აღმოსავლეთით 0,3 კმ-ში, დარბაზ-მაჩუბები (№1), (№2), (№5), (№7) და კოშკები.

სოფ. ლახუშდი: სოფლის განაშენიანება, ეკლესია „უღელტეხილის მთავარანგელოზი“ „თანღი-თარინგზელი“ ჩრდ-აღმ. 1,5 კმ. უღელტეხილი (საკონტაქტო პირი მალხაზ ჩამგელიანი 591 29 49 50), მაცხოვრის ეკლესია „მაცხვარ“ სოფლის ცენტრი სასაფლაოზე (საკონტაქტო პირი მამა ეგნატე 551 25 62 77), თაისავ ჩამგულანის კოშკი (№1), დავით ასუმბიანის კოშკი (№3), გივი ფირცხელანის კოშკი (№4), ფრიდონ კვანჭიანის კოშკი (№7), დურხან კვანჭიანის კოშკი (№8), დარბაზ-მაჩუბი (№9) და კოშკი.

სოფ. ლაჰილი: სოფლის განაშენიანება, წმ.გიორგის ეკლესია სამხრ. 4 კმ. „უშბის გადასახედი“, წმ.ელიას ეკლესია „იელი“ სამხრ-დასავლ. 1,5 კმ., ღვთისმშობლის ეკლესია „ლამარია“ სამხრეთ-აღმოს. 0,3 კმ, მაცხოვრის ეკლესია „მაცხვარ“ ნასოფლარი სგუბური, წმ.გიორგის ეკლესია „მხერის ჯგრაგ“ უკიდურესი სამხრ., მაცხოვრის ეკლესია უკიდურესი ჩრდილოეთით. (ლაჰილის სალოცავების საკონტაქტო პირი როლანდი გირგვლიანი 598 41 74 28)

სოფ. ლეშუკვი: სოფლის განაშენიანება, ივეჩიანების კოშკი (№3), მურად ივეჩიანის კოშკი (№3).

სოფ. მაცხვარიში: სოფლის განაშენიანება, მაცხოვრის ეკლესია „მაცხვარ“ (43°00′47″N 42°37′32″E - საკონტაქტო პირი რიჩარდ გირგვლიანი 599 21 36 08), მთავარანგელოზის ეკლესია „თარინგზელ" (ეროვნული კატეგ. 43°00′51″N 42°37′31″E - საკონტაქტო პირი კიაზო გირგვლიანი 599 28 26 39), ნესტორ გირგვლიანის სახლის კომპლექსი.

სოფ. სიდიანარი: სოფლის განაშენიანება, მთავარანგელოზის ეკლესია „გუჰლის თარინგზელი“ აღმ. 1 კმ., ჯობე სიდიანის კოშკი (№3).

 

7. ლახამულის თემი

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში,თემის ცენტრია სოფელი ლახამულა. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: გენწვიში, დიზი, ლახამულა, ნოდაში, ნოღარი-კეცლანი, ქვედა იფარი, ყაზაყი, შდიხირი, ხელრა, ჰამაში-თოთოლეში.

სოფ. ლახამულა: ემზარ დავითიანის კოშკი, ნაზი თორიას კოშკი

სოფ. იფარი: გუბაზ პირველის კოშკი, მურთაზ პირველის კოშკი

 

8. ლენჯერის თემი

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრია სოფელი ლემსია. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: კაერი, ლაშთხვერი, ლემსია, ნესგუნი, სოლი, ქაშვეთი, ჰეშკილი.

სოფ. კაერი: ვლადიმერ მელანის კოშკი

სოფ. ლაშთხვერი: სოფლის განაშენიანება, იოანე მახარობლის ეკლესია სოფლის უკიდ. სამხ.-აღმ-თი, მთავარანგელოზის ეკლესია „თარინგზელ“ (ეროვნული კატ. 43°02′02″N 42°41′50″E - საკონტაქტო პირი მამა ბასილი 595 18 26 68) უკიდურესი ჩრდ-აღმოსავლეთი, ლაშდღვერის გაბრიელ მთავარანგელოზის ტაძარი (საკონტაქტო პირი მამა ბასილი 595 18 26 68), ორი დარბაზ-მაჩუბი (№1), ორი კოშკი, ვალიკო ჯაჭვლიანის კოშკი (№3), გურამ ჯაჭვლიანის კოშკი (№4), პირიბე ჯაჭვლიანის კოშკი (№6), მუშნი უდესიანის კოშკი (№7), ამირან უდესიანის კოშკი (№9), ბაჯუ უდესიანის გუბანდი (№10), ნუგზარ ილდიანის კოშკი (№12), ინდიკო არღვლიანის კოშკი (№9).

სოფ. ლემსია: სოფლის განაშენიანება, მიზდონ შუკვანის კოშკი (№4), სოსო შუკვანის კოშკი (№7), სოსო მერლანის კოშკი (№7).

სოფ. ნესგუნი: სოფლის განაშენიანება, წმ. ელიას ეკლესია „იელი“ ჩრდ.დასავლ. 0,3 კმ., მაცხოვრის ეკლესია „მაცხვარ“ (ეროვნული კატეგორიის, 42°41′51″N 42°41′51″E), წმ.გიორგის ეკლესია „ჯგრაგ“, მაცხოვრის ეკლესია „მაცხვარ" სამხრ.-დასავლეთ ნაწილში, მინადა გულედიანის კოშკი (№2), გიფო მალედანის კოშკი (№3), ანზორ გულედანის კოშკი (№4), ჭიჭიკო გულედანის კოშკი (№8), ზურაბ გულედანის კოშკი (№11), ჟივლერ გულედანის კოშკი (№2).

სოფ. სოლი: სოფლის განაშენიანება, წმ. გიორგის ეკლესია „ჯგრაგ“ სასაფლაოზე, იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია სოფ. ცენტრი, თევდორე შუკვანის კოშკი (№1), შალიკო ხაფთანის კოშკი (№3), მუშნი ხაფთანის კოშკი (№4), ბორის ხაფთანის კოშკი (№6), ვალერი გულედანის კოშკი (№9), ბექა ხორგუანის კოშკი (№10), თორიების კოშკი (№12), მირონ უდესიანის კოშკი (№13).

სოფ. ქაშვეთი: სოფლის განაშენიანება, წმ. გიორგის ეკლესია, მიხეილ ფილფანის კოშკი (№1), ვასო ფილფანის კოშკი (№2), ბაბუ ფილფანის და სალარებ წიფიანის კოშკი (№3).

სოფ. ლენჯერი: ევგენი უდესიანის კოშკი, გოჩა გულედანის კოშკი, გოგია მაღედანის კოშკი, ბიჭი ილდანის კოშკი, დავით ჯაჯვანის კოშკი, ლევან ჯაჯვანის კოშკი, კახაბერ გულედანის კოშკი, გვიანი შუა საუკუნეები.

 

9. მულახი

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. შედგება 11 სოფლისგან: ჭოლაში (თემის ცენტრი), არცხელი, ზარდლაში, ლახირი, მაჯვდიერი, მურშკელი, ჟაბეში, ჟამუში, ღვებრა, ჩვაბიანი, ცალდაში. მულახთან ახლოს მდებარეობს კურორტი თეთნულდი.

სოფ. მულახი: მულახის მაცხოვრის ტაძარი, კომპლექსი და კოშკები (საკონტაქტო პირი ბექა ქალდანი 598 76 04 05)

სოფ. არცხელი: სოფლის განაშენიანება (№18), გოჯი ჟორჟოლიანის კოშკი (№2), კოტე ჟორჟოლიანის კოშკი (№3)

სოფ. ზარდლაში: სოფლის განაშენიანება, მთავარანგელოზის ეკლესია „თარიგზელი“, ჩანგაზ-დადვანის კოშკი (№1), დარბაზ-მაჩუბი (№3), კოშკი, ოთარ გაბლიანის სახლის კომპლექსი (№5).

სოფ. ლახირი: სოფლის განაშენიანება, იოანე მახარობლის ეკლესია - უკიდურესი აღმოსავლეთი სასაფლაოზე, დარბაზი-მაჩუბი (№2), კოშკი, ლაზარე გვიდანის კოშკი (№3), ჯანო იოსელიანის კოშკი (№4), დარბაზი-მაჩუბი (№5), კოშკი, აგტიონ იოსელიანის კოშკი (№7), დარბაზი- მაჩუბი (№2), კოშკი, დარბაზი- მაჩუბი (№11) კოშკი, დარბაზი- მაჩუბი (№13) კოშკი, ედისონ ზურებიანის კოშკი (№15), ივანე მარგიანის კოშკი (№18),  ორშაგ მარგიანის კოშკი (№19), ემზარ გვიდიანის კოშკი (№ 20), ალექსანდრე გვიდიანის კოშკი (№ 22), ქემლათ იოსელიანის კოშკი (№ 25 ეროვნული კატ.), ისლამ გვიდანის კოშკი, ჯიმშერ გვიდანის კოშკი, ჯოყოლა იოსელიანის კოშკი, კამო მარგიანის კოშკი, მარლენ ჟორჟოლიანის კოშკი, შაქრო იოსელიანის კოშკი, სოზარ გვიდანის კოშკი, თეიმურაზ მიტიანის კოშკი, ვალერი მარგიანის კოშკი, ვასიკო იოსელიანის კოშკი, დავით თევზაძის კოშკი, დავით ზურაბიანის კოშკი.

სოფ. ჟაბეში: სოფლის განაშენიანება, ღვთისმშობლის ეკლესია „ლამარია“ ჩრდ. აღმ. 3 კმ., სათვალთვალო კოშკი, ჩრდ. აღმ. მდინარე მულხურას გაღმა, მაცხოვრის ეკლესია „მაცხვარ“ (ჟაბეშის მაცხოვრის ტაძრის საკონტაქტო პირი ზურიკო კახიანი 0790 58 11 02), რაფიელ ნავერიანის კოშკი (№3), დარბაზ-მაჩუბი (№6) და კოშკი, დარბაზ-მაჩუბი (№7), კოშკი, თენგიზ გუჯეჯიანის კოშკი (№8), ჯუმბერ კახიანის სახლის კომპლექსი (№9), აბო ზურებიანის კოშკი (№14), დარბაზ-მაჩუბი (№16), კოშკი, ალექსანდრე ჯაფარიძის კოშკი (№17).

სოფ. ჟამუში: სოფლის განაშენიანება, მაცხოვრის ეკლესია „მაცხვარ“ (ეროვნული კატეგორიის, 43°03′04″N 42°48′47″E), გიორგი ნავერიანის კოშკი (№2), შალიკო ნავერიანის კოშკი (№4), დარბაზ-მაჩუბი (№5), კოშკი, დარბაზ-მაჩუბი (№8), კოშკი, ლადო ნავერიანის კოშკი (№11), დარბაზ-მაჩუბი (№13), კოშკი, დარბაზ-მაჩუბი (№14), კოშკი.

სოფ. ღვებრა: სოფლის განაშენიანება, დარბაზ-მაჩუბი და კოშკი, გერმანე წიფიანის კოშკი.

სოფ. ჩვაბიანი: სოფლის განაშენიანება, მაცხოვრის ეკლესია „მაცხვარ“ (ჩვაბიანის მაცხოვრის ტაძრის საკონტაქტო პირი შალვა ჭეხანი 599 48 96 59), „მთავარანგელოზის „თარინგზელ“ ეკლესია დას. განაპირი სასაფლაოზე (ჩვაბიანის მთავარანგელოზთა ტაძრის საკონტაქტო პირი ჯოტო გიგანი 599 21 37 17), ჯოყოლა გუჯეჯიანის კოშკი (№2), დარბაზ-მაჩუბი (№3), (№5), (№7), (№6), (№10), (№14), (№18) (№16) (№19) (№20), (№21) (№22), (№25) და კოშკები, ეკლესია „მამა უფალი“ (42°55′03″N 43°01′10″E), თევდორე ჭელიძის კოშკი (№9), ბაჯუ ჩარკვიანის კოშკი (№10), „ბაპრე-ქორ“-მღვდლების სახლი (№12).

სოფ. ჭოლაში: სოფლის განაშენიანება, წმ.გიორგის ეკლესია „ჯგრაგ“, დარბაზ-მაჩუბი (№4), (№5), (№7), (№9), (№17), (№19), (№IX) და კოშკები, საშა შერვაშიძის კოშკი (№8), ჯაჯა ქოჩქანის სახლის კომპლექსი, ვატი გუჯეჯიანის კოშკი (№12), დარბაზ-მაჩუბი.

სოფ. ცალდაში: სოფლის განაშენიანება, დარბაზ-მაჩუბი (№1), (№5) და კოშკები.

ქვედამულახი: გვალდას მთავარანგელოზის სახელობის ტაძარი, (მუშკელი-გვალდის მთა)

 

10. ნაკრის თემი

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრია სოფელი ნაკრა. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ანილი, თავრალი, კვიცანი, კიჩხულდაში, ლაშხრაში, ლაწომბა, ლენკვაში, ნაკრა, ჩუბარი, ცალერი, ხერხვაში.

სოფ. თავრალი: სოფლის განაშენიანება,  წმ. გიორგის ეკლესია, "ჯგრაგ მექვლიაშ" - დას. მთის სერი ჩრდ.-დასავლეთით 1 კმ. ნასოფლარი პატარა თავრალი, ორი კოშკი სოფ. თავრალის სამხრეთ-დასავლეთით 1 კმ, მაცხვარის ეკლესია „მაცხვარ“ სასაფლაოზე, ცინდელიანების კოშკი

სოფ. კიჩხულდაში: წმ. გიორგის ეკლესია „ჯგრაგ ჟიბრეშია“, ვალიკო ჯაჭვლიანის სვანირი.

სოფ. ცალერი: ღვთაების ეკლესია „ფუსდი“ ჩრდ. დას. 3 კმ., შალიკო ვიბლიანის სვანირი.

სოფ. ხერხვაში გრიგოლ ანსიანის კოშკი.

11. უშგული

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრია ჩაჟაში. შედგება 4 სოფლისგან: ჟიბიანი, ჩვიბიანი, მურყმელი, ჩაჟაში .

სოფ. უშგული: უშგულის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი - ლამარია (საკონტაქტო პირი რეჯიბ ჩანქსელიანი 0790 50 47 58, 598 23 98 36), თეიმურაზ ნიჟარაძის კოშკი.

სოფ. მურყმელი: სოფლის განაშენიანება,  მაცხოვრის ეკლესია „მაცხვარ“ სასაფლაოზე, ეკლესია წმ. ბარბალესი „ბარბალ“ დას. განაპირას, გიორგი ჩარქსელიანის კოშკი (№6), დარბაზ-მაჩუბი (№9), კოშკი, მაცხოვრის ეკლესიის კოშკი (№19), დარბაზ-მაჩუბი (№19), კოშკი, დარბაზ-მაჩუბი (№20), კოშკი, დარბაზ-მაჩუბი (№22), კოშკი, დარბაზ-მაჩუბი (№24), კოშკი, დარბაზ-მაჩუბი (№29), კოშკი.

სოფ. ჟიბიანი: სოფლის განაშენიანება, ღვთისმშობლის ეკლესია „ლამარია“ (42°55′06″N 43°01′13″E) უკიდურესი ჩრდ. აღმ., საცხოვრებელი კომპლექსი უკიდურესი ჩრდ. აღმ., გალავანი უკიდურესი ჩრდ. აღმ., ეკლესია „წმ. გიორგის“ „ჯგრაგ“ (42°55′07″N 43°01′02″E)  ჩრდ. განაპირი, ღვთაების ეკლესია „ფუსდ“ (42°54′57″N 43°00′49″E), სამხ. განაპირი, ონისიმე ნიჟარაძის სახლის კომპლექსი (№1), დარბაზ-მაჩუბი, კოშკი  დარბაზ-მაჩუბი (№6), (№11), (№13), (№20), (№18), (№22), (№25) და კოშკები, ვარდენ რატიანის კოშკი (№26).

სოფ. ჩაჟაში: ჩაჟაშის ქრისტიანული სიწმინდეების განძთსაცავი მუზეუმი (საკონტაქტო პირი რიჩარდ გირგვლიანი 599 21 36 08), სოფლის განაშენიანება, (ეროვნული კატეგორიის, მსოფლიო მემკვიდრეობის 42°54′53″N 43°00′29″E), თამარის ციხე „ლენკვერი“, (42°54′35″N 43°00′34″E), „ლაშქ-დუირ“ „სამჭედლო“-ეკლესია (42°54′54″N 43°00′39″E), კოშკები, მაცხოვრის ეკლესია „მაცხვარ“ (42°54′54″N 43°00′39″E), ილო ნიჟარაძის კოშკი (№1) (42°54′53″N 43°00′26″E), ილია ნიჟარაძის კოშკი (№2) (42°54′53″N 43°00′28″E), სამი მოსახლის კოშკი (№4), მერაბ ნიჟარაძის კოშკი (№5), დამი ნიჟარაძის კოშკი (№6), ეფრემ ნიჟარაძის კოშკი (№7), ნიკოლოზ დავითულიანის I-ლი კოშკი (№8), ნიკოლოზ დავითულიანის II- კოშკი (№8), კონსტანტინე ნიჟარაძის კოშკი (№9), კალო ნიჟარაძის კოშკი (№10), დათიკო ნიჟარაძის კოშკი (№11), ლეონტი ნიჟარაძის კოშკი (№12), ზურაბ ნიჟარაძის I-ლი  (№14) და II-ე  (№15) კოშკები, „უსახელო კოშკი“ (№16), დავით დავითულიანის კოშკი (№17).

 

12. ფარის თემი

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრია სოფელი ფარი. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ზაგარი, ზედა ლუჰა, კაცხი, ლამხერი, ლაყვრი, სვიფი, ფალედი, ფარი, ქვედა ლუჰა, ღეშდერი, ყვანა, ხოსრარი.

სოფ. ზედა ლუჰა: მოსელ ცალანის კოშკი, ვალო წულკანის კოშკი, ჟორა წულკანის კოშკი, რუზგენ ცალანის კოშკი

სოფ. სვიფი: წმ. გიორგის ეკლესია „ჯგრაგ“ (სვიფის წმ. გიორგის ტაძარი საკონტაქტო პირი იაროსლავ ჩხეტიანი 595 51 51 32), დარბაზ-მაჩუბი და კოშკი

სოფ. ქვედა ლუჰა: წმ. გიორგის ეკლესია „ჯგრაგ ლაკა“.

სოფ. ღეშდერი: მთავარანგელოზის ეკლესია „კაიშის თარინგზელი“ (კაიშას მთავარანგელოზთა ტაძრის საკონტაქტო პირი ოთარ ჩხვიმიანი 595 97 55 02, 0790 76 45 40).

 

13. ცხუმარის თემი

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრია სოფელი სვიფი. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ლაბსყალდი, ლეზგარა, მაგარდელი, სვიფი, ტვიბერი, ღვებალდი.

სოფ. ლაბსყალდი: მთავრანგელოზის ეკლესია „თარინგზელ“ (საკონტაქტო პირი ლილე გუგუსიანი 0790 08 65 86, 598 66 09 64).

სოფ. ლეზგარა: კოშკი, სამხრ. ნაწილი.

სოფ. ღვებალდი: როზან გელდიანის კოშკი.

 

14. წვირმის თემი

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრია სოფელი წვირმი. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ასკარტი, აცი, იელი, ჩობანი, წვირმი.

სოფ. აცი: აცის მთავარაგნელოზთა ტაძარი (საკონტაქტო პირი გია კვებლიანი 598 44 46 86)

სოფ. წვირმი:

სოფლის განაშენიანება უბანი ზაგარი, მთავრანგელოზის ეკლესია „თარინგზელ“ (ეროვნული კატეგორიის ეკლესია, 43°00′53″N 42°48′29″E (წვირმის მთავარანგელოზთა ტაძრის საკონტაქტო პირი გიგლა კორძაია 0790 13 98 36) უბანი ზაგარი, დარბაზ-მაჩუბი (№2), (№3), და კოშკი უბანი ზაგარი;

ღვთისმშობლის ეკლესია „ლამარია“ უბანი ფეხი, სოფლის განაშენიანება უბანი სვიფი;

მაცხოვრის ეკლესია „მაცხვარ“ (ეროვნული კატეგორ ეკლესია 43°00′51″N 42°48′15″E) უბანი სვიფი სასაფლაოზე (წვირმის მაცხოვრის ტაძრის საკონტაქტო პირი მურთაზ ფანგანი 591 26 61 73), დარბაზ-მაჩუბი (№5) და კოშკი უბანი სვიფი,

სოფლის განაშენიანება - უბანი ქვემო ჩობანი, მთავარანგელოზის ეკლესია „ნაკა თარინგზელი“ (43°00′42″N 42°48′34″E) უბანი ქვემო ჩობანი, დარბაზ-მაჩუბი (№1) და კოშკი უბანი ქვემო ჩობანი, თამლიანების საგვარეულო ციხე-კოშკი (№6) უბანი ქვემო ჩობანი, სოფლის განაშენიანება-უბანი ზემო ჩობანი, წმ.გიორგის ეკლესია „ჯგრაგ“ უბანი ზემო ჩობანი (წვირმის წმ. გიორგის ტაძრის საკონტაქტო პირი სერგო ფირცხელანი 0790 47 10 29), დარბაზ-მაჩუბი (№2), კოშკი უბანი ზემო ჩობანი, ჭიჭიკო თამლიანის კოშკი (№7) უბანი ზემო ჩობანი;

სოფლის განაშენიანება უბანი ლამულდი, წმ.ბარბალეს ეკლესია უბანი ლამულდი, ანზორ ფირცხელანის კოშკი (№1) უბანი ლამულდი, რაფიელ გიგლემიანის კოშკი (№2) უბანი ლამულდი;

სოფლის განაშენიანება უბანი ტუბერი, დარბაზ-მაჩუბი (№2) და კოშკი უბანი ტუბერი.

სოფ. იელი:

იელის მაცხოვრის ტაძარი (საკონტაქტო პირი ადილარ ხვიბლიანი ტელეფონი არ აქვს)

სოფლის განაშენიანება უბანი ასკართი, იოანე მახარობლის ეკლესია - უბანი ასკართი, სასაფლაოზე, წმ.გიორგის ეკლესია „ჯგრაგ“ -უბანი ასკართი, იანო სამსიანის კოშკი (№3) უბანი ასკართი, მოსე სამსიანის კოშკი (№3) უბანი ასკართი,

სოფლის განაშენიანება უბანი ნესგაუბანი- სოფლის ჩრდილო ნაწილი, იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია „ჯგრავანი" - უბანი ნესგაუბანი სოფლის ჩრდილო ნაწილი, იოანე მახარობლის ეკლესია - უბანი ნესგაუბანი - უკიდურესი დასავლეთით, ღვთისმშობლის ეკლესია „ლამარია“ - უბანი ნესგაუბანი უკიდურეს სამხრ-დასავლეთით, დარბაზ-მაჩუბი (№1) უბანი ნესგაუბანი, კოშკი უბანი ნესგაუბანი, ავთანდილ ხვიბლიანის სახლის კოშკი (№4) - უბანი ნესგაუბანი, დარბაზ-მაჩუბი (№10)  უბანი ნესგაუბანი, კოშკი უბანი ნესგაუბანი,

სოფლის განაშენიანება უბანი აცა, მთავარანგელოზის ეკლესია „თარინგზელ“ უბანი აცა სამხრ. აღმოსავლეთით,  ღვთისმშობლის ეკლესია „ლამარია“ უბანი აცა  უკიდურესი აღმოსავლეთი, პიმენ ხვიბლიანის კოშკი (№1)  უბანი აცა, დარბაზ-მაჩუბი (№3)  უბანი აცა, კოშკი უბანი აცა, სემლარ ხვიბლიანის კოშკი (№4) უბანი აცა, მანე კვებლიანის კოშკი (№5)  უბანი აცა.


15. ჭუბერის თემი

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრია სოფელი ქვემო მარღი. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: დევრა, ზემო მარღი, ლარილარი, ლახამი, ლეკულმახი, ლეწფერი, სგურიში, ტიტა, ქვემო მარღი, ყარი.

სოფ. ლახამი, ეკლესია „ჯგრაგ „ლახმაშ“, სასაფლაო

 

16. ხაიშის თემი

- თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი ხაიში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ბარჯაში, გაღმა ხაიში, ზედა ვედი, ზედა წვირმინდი, ზედა ხაიში, ზემო ვედი, თოთანი, ლახანი, ლუხი, მუხაშურა, ნაკი, ნალქორვალი, ნანყბული, სკორძეთი, ტობარი, ქედანი, ქვედა ვედი, ქვედა წვირმინდი, შგედი, ციცხვარი, ჭერი, ხაიში, ჯორკვალი, ლალხორალი,

სოფ. ლალხორალი: სოფლის განაშენიანება, კოშკი და სხვა ნაგებობანი

სოფ. ხაიში: მთავარანგელოზის ეკლესია „თარინგზელ“ (ეროვნული კატეგ. ეკლესია) ადგილი დაკარი